⚖️ Uluslararası Adalet Divanı (UAD) ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM): İki Önemli Kurum
Uluslararası hukuk alanında faaliyet gösteren iki önemli kurum olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD) ve Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), sıklıkla karıştırılmaktadır. Her iki kurum da uluslararası alanda adaleti sağlamayı amaçlasa da, yetki alanları, amaçları ve işleyişleri bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır.
🏛️ Yetki Alanları
*
🌍 Uluslararası Adalet Divanı (UAD): Devletler arasındaki anlaşmazlıkları çözmekle yetkilidir. Bireylerin veya uluslararası örgütlerin davalarına bakamaz. UAD'nin yargı yetkisi, devletlerin rızasına bağlıdır. Yani, bir devletin UAD'de yargılanabilmesi için, bu yargı yetkisini kabul etmiş olması gerekir.
*
🧑⚖️ Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM): Soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu gibi en ağır uluslararası suçları işleyen bireyleri yargılamakla yetkilidir. Devletler arasındaki anlaşmazlıklarla ilgilenmez. UCM'nin yargı yetkisi, Roma Statüsü'ne taraf olan devletlerin vatandaşları veya topraklarında işlenen suçlarla sınırlıdır.
🎯 Amaçları
*
🕊️ Uluslararası Adalet Divanı (UAD): Devletler arasındaki anlaşmazlıkları uluslararası hukuka uygun olarak çözerek, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına katkıda bulunmaktır. UAD, devletler arasındaki sınır anlaşmazlıkları, deniz yetki alanları, antlaşma yorumları gibi çeşitli konularda davalara bakabilir.
*
🛑 Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM): En ağır uluslararası suçları işleyenlerin cezasız kalmasını önleyerek, bu tür suçların işlenmesinin önüne geçmektir. UCM, ulusal yargı sistemlerinin bu suçları kovuşturmada yetersiz kaldığı veya isteksiz olduğu durumlarda devreye girer.
🤝 İlişkileri
*
🔗 Bağımsızlık: UAD ve UCM, birbirinden bağımsız kurumlardır. Birbirlerinin kararlarını etkileme veya denetleme yetkileri yoktur.
*
📜 Uluslararası Hukuk: Her iki kurum da uluslararası hukukun geliştirilmesine ve uygulanmasına katkıda bulunmaktadır. UAD, devletler arasındaki anlaşmazlıkları çözerken uluslararası hukuku yorumlar ve geliştirir. UCM ise, uluslararası ceza hukukunun uygulanmasını sağlayarak, bu alandaki normların güçlenmesine yardımcı olur.
*
🌍 Ortak Amaç: Her iki kurumun da nihai amacı, uluslararası alanda adaleti sağlamak ve hukukun üstünlüğünü tesis etmektir. Farklı mekanizmalarla çalışsalar da, bu ortak amaç doğrultusunda faaliyet gösterirler.
🔎 Özet Tablo
| Özellik | Uluslararası Adalet Divanı (UAD) | Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) |
| -------------------- | ----------------------------------- | ----------------------------------- |
| Yargılama Yetkisi | Devletler Arası Anlaşmazlıklar | Bireylerin İşlediği Uluslararası Suçlar |
| Yargılananlar | Devletler | Bireyler |
| Amaç | Barışı Sağlamak, Anlaşmazlıkları Çözmek | Cezasızlığı Önlemek, Suçları Engellemek |
| Bağlayıcılık | Devletlerin Rızasına Bağlı | Roma Statüsü'ne Taraf Devletler İçin Bağlayıcı |
🤔 Sıkça Sorulan Sorular
*
❓ UAD'ye Bireysel Başvuru Yapılabilir mi? Hayır, UAD'ye sadece devletler başvurabilir. Bireylerin veya uluslararası örgütlerin UAD'ye başvuru yapma yetkisi yoktur.
*
❓ UCM Hangi Suçlara Bakar? UCM, soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu gibi en ağır uluslararası suçlara bakar.
*
❓ Türkiye, UCM'ye Taraf mı? Hayır, Türkiye Roma Statüsü'ne taraf değildir ve bu nedenle UCM'nin yargı yetkisini tanımamaktadır.
