🧪 2026 TYT Kimya: Denkleştirme Örnekleri ve Çözümleri
Kimyasal denkleştirme, kimyasal tepkimelerin doğru ve anlaşılır bir şekilde ifade edilmesini sağlar. Bir kimyasal denklemin denkleştirilmesi, tepkimeye giren atom sayısının, tepkime sonucunda oluşan atom sayısına eşitlenmesi işlemidir. Bu, kütlenin korunumu yasasına uygun olmalıdır. Şimdi, bazı örnekler ve çözümleriyle bu konuyu daha iyi anlayalım.
📝 Denkleştirme Yöntemleri
* 🍎
Göz Kararı Yöntemi: Basit denklemler için uygundur. Atom sayılarını eşitlemek için katsayılar değiştirilir.
* 🍎
Denklem Kurma Yöntemi: Daha karmaşık denklemler için kullanılır. Her bir maddeye değişken atanır ve matematiksel denklemler çözülerek katsayılar bulunur.
✨ Örnek 1: Basit Denkleştirme
$H_2 + O_2 \rightarrow H_2O$
* 🍎
Adım 1: Hidrojen atomları eşit (2 tane). Oksijen atomları eşit değil (girenlerde 2, ürünlerde 1).
* 🍎
Adım 2: Ürünlerdeki $H_2O$'nun önüne 2 katsayısını koyalım: $H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O$
* 🍎
Adım 3: Şimdi hidrojen atomları eşit değil (girenlerde 2, ürünlerde 4). Girenlerdeki $H_2$'nin önüne 2 katsayısını koyalım: $2H_2 + O_2 \rightarrow 2H_2O$
* 🍎
Sonuç: Denklem denkleştirildi.
🚀 Örnek 2: Orta Seviye Denkleştirme
$C_3H_8 + O_2 \rightarrow CO_2 + H_2O$
* 🍎
Adım 1: Karbon atomlarını eşitleyelim. Ürünlerdeki $CO_2$'nin önüne 3 katsayısını koyalım: $C_3H_8 + O_2 \rightarrow 3CO_2 + H_2O$
* 🍎
Adım 2: Hidrojen atomlarını eşitleyelim. Ürünlerdeki $H_2O$'nun önüne 4 katsayısını koyalım: $C_3H_8 + O_2 \rightarrow 3CO_2 + 4H_2O$
* 🍎
Adım 3: Oksijen atomlarını eşitleyelim. Ürünlerde toplam 10 oksijen atomu var (3 x 2 + 4 x 1 = 10). Girenlerdeki $O_2$'nin önüne 5 katsayısını koyalım: $C_3H_8 + 5O_2 \rightarrow 3CO_2 + 4H_2O$
* 🍎
Sonuç: Denklem denkleştirildi.
🎯 Örnek 3: Denklem Kurma Yöntemi
$KMnO_4 + HCl \rightarrow KCl + MnCl_2 + H_2O + Cl_2$
* 🍎
Adım 1: Her maddeye bir değişken atayalım:
$aKMnO_4 + bHCl \rightarrow cKCl + dMnCl_2 + eH_2O + fCl_2$
* 🍎
Adım 2: Atom sayılarını eşitleyen denklemleri yazalım:
* K: $a = c$
* Mn: $a = d$
* O: $4a = e$
* H: $b = 2e$
* Cl: $b = c + 2d + 2f$
* 🍎
Adım 3: $a = 1$ alarak diğer değişkenleri bulalım:
* $a = 1$ ise $c = 1$, $d = 1$, $e = 4$
* $b = 2e = 8$
* $8 = 1 + 2 + 2f \Rightarrow 2f = 5 \Rightarrow f = \frac{5}{2}$
* 🍎
Adım 4: Katsayıları tam sayı yapmak için tüm denklemi 2 ile çarpalım:
$2KMnO_4 + 16HCl \rightarrow 2KCl + 2MnCl_2 + 8H_2O + 5Cl_2$
* 🍎
Sonuç: Denklem denkleştirildi.
✅ Alıştırma Sorusu
Aşağıdaki denklemi denkleştiriniz:
$Fe + O_2 \rightarrow Fe_2O_3$
Çözüm: $4Fe + 3O_2 \rightarrow 2Fe_2O_3$
