Hareketsizlik atrofisi, uzun süreli hareketsizlik veya immobilizasyon sonucu kas kütlesi ve gücünde meydana gelen azalmadır. Bu durum, kasların normal fonksiyonlarını yerine getirememesine ve zamanla zayıflamasına yol açar. Özellikle uzun süre yatakta kalan veya fiziksel aktiviteden uzak duran kişilerde sıkça görülür.
Uzun süre yatmak, kasların kullanılmamasına ve dolayısıyla kas proteinlerinin yıkımının artmasına neden olur. Bu durum, kas kütlesinde belirgin bir azalmaya yol açar. Araştırmalar, yatak istirahatinin ilk haftasında kas kütlesinde %1-2 oranında kayıp yaşanabileceğini göstermektedir.
Kas kütlesindeki azalma, doğrudan kas gücünü etkiler. Uzun süre yatan kişilerde, bacak kasları başta olmak üzere tüm vücut kaslarında güçsüzlük görülür. Bu durum, günlük aktiviteleri gerçekleştirme yeteneğini olumsuz etkiler.
Kaslar ve kemikler birbirleriyle etkileşim halindedir. Kasların hareketsiz kalması, kemiklerin de zayıflamasına neden olabilir. Uzun süreli yatak istirahati, kemik yoğunluğunda azalmaya ve osteoporoz riskinin artmasına yol açabilir.
Hareketsizlik, kan dolaşımını olumsuz etkiler. Uzun süre yatan kişilerde, bacaklarda kan göllenmesi, ödem ve hatta derin ven trombozu (DVT) gibi ciddi dolaşım sorunları ortaya çıkabilir.
Mümkün olan en kısa sürede yatak istirahatinden çıkmak ve fiziksel aktiviteye başlamak, kas kaybını önlemenin en etkili yoludur. Doktorun önerdiği egzersiz programlarına uyulmalıdır.
Yeterli protein alımı, kasların korunması ve yeniden yapılanması için önemlidir. Dengeli ve sağlıklı beslenmek, kas kaybını önlemeye yardımcı olur.
Kasları güçlendirmek için direnç egzersizleri yapmak önemlidir. Ağırlık kaldırma, elastik bantlarla çalışma veya vücut ağırlığıyla yapılan egzersizler kasların güçlenmesine yardımcı olur.
Uzun süreli yatak istirahati geçiren kişilerin düzenli olarak doktor kontrolünden geçmesi önemlidir. Doktor, kas kaybını değerlendirir ve uygun tedavi yöntemlerini önerir.
